Gamification – Các Bước Áp Dụng Game Hóa Cho Bất Kỳ Ai

Mấy lần trước tôi chia sẻ về khái niệm và lợi ích của Game hóa thì có vẻ mang tính lý thuyết và hơi bị khô khan quá nên anh em có vẻ không hưởng ứng. Hôm nay tôi xin phép chia sẻ với anh em phương pháp implement game hóa ở cấp độ cơ bản nhất với hình ảnh, hy vọng anh em cảm thấy bổ ích nhé.

OK phải nói là mỗi khi nhắc đến game hóa hay là gamification thì đa số các sếp hay thậm chí là cả các anh em đang làm sản phẩm đều sẽ nghĩ đến ba thứ điểm (points), huy hiệu (badges)bảng xếp hạng (leaderboard). Ba cái trên là ba yếu tố rất cơ bản thôi (tất nhiên không phải là tất cả của game hóa, nhưng chủ đề đó thì để hôm khác tôi sẽ chia sẻ) nhưng để implement được toàn bộ thì cũng là một công việc khá là khó khăn về nhiều mặt chứ không chỉ mỗi về mặt kỹ thuật.

Tuy nhiên trên thực tế chúng ta hoàn toàn có thể implement một cách lần lượt từng thứ một, vừa làm vừa đo đạc tính hiệu quả. Và cách đơn giản nhất đó là implement một hệ thống điểm (points) trước.

Tất nhiên, nói là đơn giản nhưng trên thực tế các công ty hay các sản phẩm mà tôi thấy thực ra cũng chưa làm đúng cho lắm (Vietnam Airlines, VinID, các nhãn hàng trà sữa, v.v. còn nhiều lắm) ngoài mỗi việc ném một hệ thống tích điểm vào mặt người dùng và cho họ dùng điểm để được giảm giá ở những đơn hàng sau. Trong khi đó thì mảng game hóa còn rất nhiều những tips & tricks cực hay để tăng hiệu năng sản phẩm.

Ngày xưa hồi còn đi du học tôi có ấn tượng một ông thầy dạy môn kinh tế. Ngày đầu tiên vào nhận lớp ông dõng dạc tuyên bố “tôi cho cả lớp này điểm trượt hết!” Xong trong lúc đám sinh viên còn đang há hốc ngơ ngác éo hiểu chuyện gì đang xảy ra thì ổng bồi thêm “trừ khi các anh các chị tích lũy điểm trong hệ thống điểm của riêng tôi để lên cấp!” Thành ra môn đó lớp tôi điểm rất cao, kể cả mấy đám sinh viên VN lười như hủi.

1. Áp dụng game hóa đơn giản

Lời khuyên cho đa số trường hợp ứng dụng Game hoá, đó là hãy bắt đầu bằng một hệ thống điểm (point system). Lợi thế nhãn tiền của một hệ thống điểm là cung cấp cho đối tượng một dạng phần thưởng nhỏ, giúp cho đối tượng dễ dàng hình dung thấy rằng mỗi hành động ngắn hạn của họ đều mang lại cho họ một lợi ích nhìn thấy được nào đó, thay vì chỉ cắm đầu vào làm và không biết bao giờ mới thu được quả chín. Điều này khiến cho đối tượng có được động lực để tiếp tục thực hiện các hành động tiếp theo.

2. Chia quy trình ra thành chuỗi tương tác đối tượng

Chia quy trình ra thành chuỗi tương tác đối tượng
Chia quy trình ra thành chuỗi tương tác đối tượng

Mỗi sản phẩm hay dịch vụ đều được hình thành nên bởi những hoạt động, và trong số các hoạt động đó bao gồm những sự tương tác (interaction) của đối tượng mà chúng ta đang nhắm đến (khách hàng, người học, v.v.) Và điều kiện đầu tiên mà chúng ta cần có, đó là chia các tương tác của đối tượng ra thành một chuỗi nhiều bước khác nhau. Đây có lẽ là việc mà bất cứ ai khi làm một sản phẩm hay lên kế hoạch làm dịch vụ cũng đều phải có sự chuẩn bị kỹ càng rồi nên có thể nói đây không phải là một bước quá khó.

3. Tặng điểm cho đối tượng ngay khi họ onboard

Tặng điểm cho đối tượng ngay khi họ onboard
Tặng điểm cho đối tượng ngay khi họ onboard

Ta hình dung một ví dụ trong lớp học online như sau: Khi người học hoàn tất thủ tục đăng ký và vào lớp, bạn tặng ngay cho họ 5 điểm. Người học sẽ nhìn thấy một pop-up thông báo rằng họ đã nhận được 5 điểm, và giải thích cho họ biết số điểm này để làm gì. (VD: để thông báo tiến trình của họ, để sau này quy đổi ra các lợi ích khác nhau, v.v.) Đảm bảo rằng họ đạt được 5 điểm đầu tiên này một cách cực kỳ dễ dàng, vì đây chính là tác nhân để họ ghi được cách hoạt động của hệ thống vào trong tiềm thức và cho phép nó trở thành yếu tố tạo động lực cho họ.

4. Tặng điểm cho đối tượng mỗi khi hoàn thành tác vụ

Tặng điểm cho đối tượng mỗi khi hoàn thành tác vụ
Tặng điểm cho đối tượng mỗi khi hoàn thành tác vụ

Sau đó, mỗi khi người học thực hiện được một tác vụ đáng kể, hoặc hoàn thành một đơn vị học (learning unit), chúng ta tặng cho họ 5 điểm (hoặc một số điểm tương ứng với công sức mà họ bỏ ra—tuy nhiên cần cố gắng giữ ở mức độ vừa phải; VD: 10-15 điểm tối đa.) Và tất nhiên là vẫn có thông báo cho họ (kèm với hình ảnh bắt mắt.)

5. Thông báo cho đối tượng rằng họ sắp có thưởng lớn

Thông báo cho đối tượng rằng họ sắp có thưởng lớn
Thông báo cho đối tượng rằng họ sắp có thưởng lớn

Sau khi người học hoàn thành khoảng 1-2 tác vụ có thưởng điểm, họ bước sang tác vụ tiếp theo. Tại đây, bạn cần thông báo cho họ biết là họ đã đi được nửa chặng đường để đạt được một cột mốc có thưởng lớn (bonus). Phần thưởng có thể là một lượng điểm lớn, cheatsheet, webinar, material nào đó, v.v. miễn đó là một phần thưởng có giá trị thực với đối tượng và đồng thời không tốn kén quá nhiều chi phí cho bạn.

Bonus: Đây cũng là thời điểm thích hợp để bạn bổ sung một số tương tác nhỏ, không bắt buộc (optional) nhưng vẫn có thưởng tại đây để vừa mang tính kích thích người học tương tác, vừa đem lại cho bạn một lợi ích nào đó (VD: share khoá học này cho bạn bè để nhận 5 điểm.)

6. Trao thưởng khi đối tượng hoàn thành

Trao thưởng khi đối tượng hoàn thành
Trao thưởng khi đối tượng hoàn thành

Khi người học hoàn thành 1-2 tác vụ có thưởng điểm tiếp theo và chạm được tới cột mốc có thưởng lớn, hãy thông báo cho họ rằng họ đã được trao phần thưởng. Đồng thời, hãy cho họ biết các thông tin về hiệu suất (performance) của họ trong quá trình tương tác vừa rồi.

Thông tin hiệu suất này có thể được biểu thị bởi một mức đánh giá nào đó (VD: 1-5 sao, cấp độ D-C-B-A-S, v.v.) Và các đánh giá này sẽ được quyết định dựa trên các thông tin về hiệu suất của họ (VD: thời gian hoàn thành, số lượng những tương tác họ đã thực hiện, có thực hiện đầy đủ hết tất cả các tương tác không bắt buộc hay không, v.v.)

7. Chúc mừng

Hệ thống điểm là một hệ thống vô cùng đơn giản để thực hiện nhưng cũng đem lại hiệu quả rất cao và rất nhanh. Có thể khi nghe nhắc tới Game hoá, bạn đã nghĩ ngay đến cả một hệ thống điểm, huy hiệu và xếp hạng (Points, Badges & Leaderboard). Nhưng trên thực tế thì chúng ta không cần thiết phải có ngay một hệ thống PBL phức tạp, mà chúng ta hoàn toàn có thể bắt đầu với chỉ một hệ thống điểm đơn giản. Sau đó nếu có muốn mở rộng hệ thống Game hoá thì có thể vừa đánh giá tình hình vừa thực hiện dần.

Nếu các bạn đã đọc đến đây, chúng tôi xin chân thành cảm ơn và xin gửi tặng bạn cuốn sách “Gamification by Design – Implementing Game Mechanics in Web and Mobile Apps” của Gabe Zichermann, một chuyên gia trong lĩnh vực game hoá.

Link: http://a0.pise.pw/gamification-by-design

guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments