Chúng Ta Tiến Hóa Để Mắc Bệnh Tim
Chúng Ta Tiến Hóa Để Mắc Bệnh Tim

Trong quá trình research và hỏi thăm ý kiến chuyên gia cho chủ đề y học, tôi nhận thấy có khá nhiều thứ thú vị. Bệnh tim mạch là một trong số đó.

Gây ra gần 18 triệu cái chết vào năm 2017, bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn thế giới. Tin tốt hơn là, hơn một nửa số người chết vì tim mạch đã ngoài 70 tuổi. Tất nhiên những chuyện chết chóc này không phải điều thú vị mà tôi muốn đề cập.

Khi đi sâu hơn một chút vào số liệu, tôi nhận thấy đa phần các ca tử vong trên thế giới liên quan đến các yếu tố thiên về lối sống: huyết áp cao, hút thuốc, đường trong máu cao. Trong top 10 các yếu tố có liên quan đến cái chết, còn nhiều yếu tố lifestyle khác như béo phì, sử dụng thức uống có cồn…

Nhân loại đang ở thời kỳ yên bình nhất, ngày càng ít người chết vì đói, ô nhiễm hay các bệnh truyền nhiễm. Phần lớn chúng ta đang chết vì ăn quá nhiều, làm quá ít và hưởng thụ thiếu lành mạnh. Thật ra, vấn đề không phải là ăn quá nhiều, làm quá ít hay hưởng thụ, vấn đề là chúng ta không tiến hóa lên chỉ để bạc nhược như thế.

Xuyên suốt lịch sử phát triển của Homo Sapiens, tổ tiên chúng ta chủ yếu chết vì đói, nhiễm trùng hoặc bị thương (mất máu). Do đó, để tiến hóa, chúng ta phải phát triển các cơ chế chống lại 3 “kẻ thù” này.

Trong đó, bạch cầu là một trong những cơ chế xịn sò nhất. Bạch cầu nắm giữ vai trò quan trọng bậc nhất trong hệ miễn dịch, và là “vũ khí” được tự nhiên ban tặng giúp loài người tồn tại đến ngày nay. Chúng ta có được hệ miễn dịch tốt hơn qua từng ngày nhờ khả năng “học – cải tiến” của hệ miễn dịch (và nhờ vaccine, tất nhiên).

Sau hàng nghìn năm, đối diện với hàng trăm loại bệnh khác nhau, cơ thể đã tạo ra ngày càng nhiều bạch cầu – cả về số lượng lẫn chủng loại. Các bạch cầu thường giàu cholesterol dùng cho cơ chế gây viêm để bảo vệ cơ thể. Những vết sưng, bưng mủ… xuất hiện khi chúng ta ốm là do cơ chế gây viêm này.

Cơ chế gây viêm, cho đến nay, được biết đến là nguyên nhân chính của chứng xơ vữa động mạch hay đông máu. Về cơ bản, đây là nguyên nhân chính của bệnh tim, đột quỵ.

Cơ thể con người hiện đại không cần dùng quá nhiều đến bạch cầu do những cải tiến về y tế. Lượng bạch cầu này như vũ khí ở thời chiến tranh lạnh, tuy không được sử dụng nhưng vẫn rải rác khắp mọi nơi và tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Đến thời điểm nào đó, những tế bào giàu cholesterol này sẽ lắng đọng, gây ra hàng loạt bệnh nằm trong nhóm bệnh tim mạch.

Chết đói cũng là một trong những nguyên nhân chính gây chết trong phần lớn lịch sử nhân loại. Do đó, con người cũng có những thay đổi về mặt tiến hóa để sinh tồn tốt hơn.
Não bộ của chúng ta chỉ sử dụng năng lượng chuyển hóa từ đường, đặc biệt là glucose. Do đó, cơ thể người tiền sử cần duy trì lượng đường trong máu đủ nhiều, bất kể trong lúc đói.

Làm thế nào để duy trì nhiều glucose trong máu? Giảm Insulin. Nhiều nhà khoa học đã đưa ra giả thuyết cho rằng loài người đã chủ động tiến hóa theo hướng giảm tiết Insulin và duy trì cholesterol cao trong máu để sinh tồn tốt hơn.

Béo phì cũng là “di sản” mà tổ tiên để lại cho chúng ta. Cơ thể người phát triển các cơ chế tích lũy chất dinh dưỡng để chống lại những nạn đói không thể tránh khỏi và tích lũy cholesterol giúp tăng khả năng gây viêm. Điều này sẽ giúp các cá thể béo hơn có hệ miễn dịch tốt hơn và chống chịu, sinh tồn cũng tốt hơn.

Tuy nhiên, tổ tiên của loài người có lẽ không thể ngờ được nhịp sống thời hiện đại lại quá dễ dàng: chúng ta ít phải vận động hơn, thức ăn giàu dinh dưỡng hơn.

Mục đích của tổ tiên chúng ta là ăn nhiều nhất có thể, làm tình nhiều nhất có thể để sinh tồn và duy trì nòi giống. Và ngay cả khi cố hết sức, họ cũng không thể béo phì. Vì thiếu lương thực kinh niên đã là vấn đề của toàn nhân loại cho đến trước thế kỷ 18, và vì họ phải làm rất nhiều công việc tốn sức để có thể sinh tồn.

Những ham muốn như “ăn” hay “chịch choạc” được lưu truyền lại gần như trọn vẹn, chi phối phần lớn hoạt động của người hiện đại. Nhưng bối cảnh đã khác đi rất nhiều.

Cơ thể chúng ta có vẻ không thích hợp cho những hoạt động như hút thuốc hay uống rượu, ngồi một chỗ hay ăn quá nhiều KFC – nhưng ai quan tâm chứ? Con người hiện đại không có các gánh nặng về chuyện sinh tồn, mà bận lo nghĩ đến những thứ liên quan nhiều đến việc sống theo đúng format của xã hội.

Chúng ta đang mải bận rộn xử lý các mối quan hệ xã hội, bị chi phối bởi chủ nghĩa tiêu thụ và nhiều nỗi lo “hiện đại” khác. Do đó, loài người thường tốn nhiều công sức hơn trong việc nghĩ cách làm hài lòng người khác, hay nên mua gì để cảm thấy vui và tuyệt nhiên chẳng màng đến cơ thể mình – trừ khi việc xấu xí hay ốm đau sẽ khiến chúng ta không thể làm hài lòng người khác.

Rất ít người hiểu rõ cơ thể bản thân. Phần lớn không để tâm đến việc vì sao cơ thể mình lại trông như thế này, hay cấu tạo như thế này để làm gì và càng không biết làm thế nào là tốt cho cơ thể – tức là cho chính họ.

Thế nên, một mặt chúng ta tiếp tục hành động theo bản năng: ăn, ngủ, hưởng thụ; mặt khác không biết đáp ứng cho bản năng bao nhiêu là đủ và thế nào là dư. Nên phần lớn sẽ nghe theo lời chỉ dẫn của người khác, của internet hay của truyền thông. Chúng ta thiếu trầm trọng kiến thức về cơ thể bản thân – từ nền tảng cho đến nâng cao.

Để bảo vệ sức khỏe, cần sự nỗ lực, thay vì “sống thuận tự nhiên”. Để bảo vệ sức khỏe, bạn cần xem trọng cơ thể của bạn như chính tâm hồn bạn.

Cơ thể nguyên thủy này không dành cho tâm trí của người hiện đại. Cơ thể nguyên thủy này không dành cho những kẻ yếu đuối đang chết dần chết mòn vì những áp lực vô hình của cuộc sống.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây